De kleur rood in de bijbel

Rood, scharlaken en karmozijn

Rood, scharlaken en karmozijn, enkele van de meer uitdagende kleuren in de Bijbel. Terwijl alle drie soms worden gebruikt in dezelfde zin in het Oude Testament, lijkt er een subtiele hiërarchie.

Rood komt vaak voor, aards en rossig. 

In de grond betekent Adam(ma) rode klei. Wat weer teruggrijpt op de mens naar het vlees. Geschapen uit rode klei.

Rood was ook de kleur die werd gebruikt om Esau en David te beschrijven; levendige, aardse mannen bekend om hun impulsieve eetlust. Ram huiden werden rood geverfd en gebruikt als bekleding voor de tabernakel ( Exodus 39:34. ). Een rode vaars was vereist als een offer voor reiniging en zuivering ( Numeri 19: 2).  Rood, als de kleur in de Bijbel, lijkt de organische tint van deze wereld.

De andere twee kleuren in de Bijbel, scharlaken en karmozijn lijken te worden geassocieerd met fijnere, duurdere dingen,  de elegante geweven, geborduurd linnen en koninklijke gewaden. 

Scharlaken is een fijne stof van hoogrode kleur. De kleur op zichzelf wordt ook scharlaken genoemd. Men spreekt dan over een scharlaken rode kleur.

Als kleur wordt het woord scharlaken bijvoorbeeld gebruikt in de bekende tekst Jesaja 1:18: ”Al waren uw zonden als scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw".  Nu zou men kunnen denken dat scharlaken dus altijd een negatieve betekenis heeft omdat het hier voor zonden wordt gebruikt, maar dat is niet het geval. Het gaat in deze tekst alleen om een contrast duidelijk te maken. Een rode kleur is heel moeilijk te bleken. Zonden zo rood als scharlaken kun je menselijk gesproken niet wit maken. God kan dat echter wel. Hij maakt die rode zonden wit als de sneeuw. Er volgt nog een tweede tegenstelling, namelijk: “Al waren ze (de zonden) rood als karmozijn, ze zullen worden als witte wol".

Als het gaat om scharlaken stof, dan gaat het niet om een slechte verwerpelijke stof, maar juist om een kostbare stof. In Leviticus 14:6, 49, 51 en Numeri 19:6 wordt het samen genoemd met cederhout en hysop en dat in verband met een offerande. Het is dus niet een beeld van kwaad (zie ook Numeri 4:8).

Integendeel: scharlaken kleding was kostbare, waardevolle kleding zoals blijkt uit 2 Samuel 1:24. Ook uit Openbaringen 17:4; 18:12 en 16 blijkt dat schalaken kleding kostbare kleding is die gebruikt wordt voor vorsten en vorstinnen. De diepere, rijkere tinten zijn synoniem voor luxe. Met deze twee kleuren worden de rijkelijk versierde gewaden van het priesterschap, tabernakel en gordijnen beschreven in de Bijbel,

Ook uit Jozua 2:18, 21 volgt dat scharlaken een heel positieve betekenis heeft. Rachab hangt namelijk een scharlaken koord uit het venster en dat beschermt haar. Er is alle reden om daar typologisch te denken aan het bloed van Christus waarachter wij als gelovigen schuilen en beveiligd zijn voor het oordeel.

Scharlaken en karmozijn, worden altijd gebruikt om voorwerpen van grote arbeid, vaardigheid en kosten te beschrijven.

Hoe consistent dat onze zonde, die ten koste gaat van onze gemeenschap met de Vader, en een bestaan ver onder wat Hij voor ons bestemd, moet worden uitgedrukt in de dure scharlaken en karmozijn!

De auteurs van de verschillende boeken van de Bijbel, hebben wellicht niet de specifieke betekenis van het gebruik van deze kleuren beseft, of het zich ontvouwende heilsplan.

Maar ze gebruiken de precieze namen van deze kleuren met de nauwkeurigheid van een deskundige kunstenaar. Dat is nogal verbijsterend, is het niet? Tenzij een andere auteur het brein was!

Rachabs koord was scharlakenrood (Jozua 2:18). Het bracht haar en haar huis redding, ondanks haar twijfelachtige achtergrond. De wijze en zelfverzekerde vrouw van Spreuken 31 is niet bang voor de verandering van de seizoenen, omdat - je raadt het al, haar huishouden gekleed is in dure purper!

Maar het kostbaarste van alle, is de kleur die in het vers hieronder de beschrijving van de prijs die Jezus betaalde voor ieder van ons : “En zij Hem ontkleed hadden, deden zij Hem een scharlaken mantel" (Mattheus 27: 28).

Als kunstenaar moet je je bewust zijn van harmonieuze kleuren. Toen ik schilderde, maakte ik bewuste kleurkeuzes, gevoelig voor elke nuance en variatie in de kleuren. Terwijl soms intuïtief, het vaak het gevolg is van een goede opleiding.

Het gebruik van kleuren in de Bijbel geeft een ongewone en scherpzinnige kennis van de subtiliteiten van kleur. Kennen van de diversiteit van het auteurschap, (sommige van hen zo nederig als herders en nomaden) en de grote omvang van de tijd die is verstreken tussen de levensduur van deze auteurs, wordt iets verbluffend duidelijk.

De onuitwisbare afdruk van een goddelijke Auteur wordt onmiskenbaar. Zoals een meester-kunstenaar, de Heilige Geest deze kleuren in de Bijbel herhaalt, met precisie, over duizenden jaren, nooit met alle roden lukraak, of door elkaar. Zijn nauwgezette kunstenaarschap blijkt in dit ongelooflijke boek genaamd de Bijbel, waarop wij ons geloof baseren.

‘Ik raakte -alweer lang geleden- geïnteresseerd in de kleuren van de Bijbel:  vooral, rood, scharlaken en karmozijn’!

Klik om terug te gaan naar de pagina Inspiratie